Kỳ nghỉ lễ vừa qua, Hương (26 tuổi, Hà Nội) đã dành toàn bộ thời gian trong phòng ngủ. Từ sáng đến tối, cô nàng nằm trên giường, lướt điện thoại, xem phim và đôi khi chỉ cuộn lăn sang hướng khác. Thói quen này được xu hướng truyền thông gọi là 'nằm thối giường' (bed rotting) — một trào lưu đang tăng nhanh nhất giữa lứa tuổi trẻ. Tuy nhiên, khi kỳ nghỉ kết thúc và Hương quay lại công việc, cô cảm thấy mệt mỏi, buồn ngủ liên tục và khó tập trung.
Hiện tượng này không phải riêng lẻ. Rất nhiều người trẻ chia sẻ trên mạng xã hội rằng họ lúc nào cũng mong muốn kỳ nghỉ để có thể 'nằm thối giường', tin rằng đó là cách tốt nhất để chữa lành mệt mỏi từ công việc. Nhưng thực tế, thay vì mang lại sự phục hồi mong đợi, xu hướng này lại để lại một cảm giác kiệt quệ còn lớn hơn khi quay lại cuộc sống bình thường.
Cơ thể cần vận động, không phải yên tĩnh
Theo các chuyên gia sức khỏe, mệt mỏi mà người trẻ cảm thấy sau kỳ nghỉ 'nằm thối giường' chính là hệ quả tất yếu của một cơ thể thiếu hoạt động. Khi nằm im một chỗ trong thời gian dài, lưu thông máu chậm lại, các cơ bắp bị teo và mức năng lượng giảm sút đáng kể. Điều này tạo ra một vòng luẩn quẩn: cơ thể yếu đi, nên người ta cảm thấy mệt hơn, dẫn đến muốn nằm nhiều hơn.
Bên cạnh đó, việc nằm quá lâu trên giường cũng ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng giấc ngủ. Khi giường trở thành nơi thực hiện hầu hết các hoạt động — ăn, xem phim, làm việc, lướt điện thoại — bộ não không còn liên kết giường với việc nghỉ ngơi. Kết quả là giấc ngủ trở nên không sâu, không restorative, khiến người dùng cảm thấy lơ là và mệt mỏi dù đã ngủ rất nhiều.
Tác động tâm lý đáng lo ngại
Vấn đề không chỉ dừa lại ở mặt sinh lý. Một kỳ nghỉ trôi qua trong bốn bức tường phòng ngủ cũng gây tác động tiêu cực đến tâm lý. Thiếu ánh sáng mặt trời, thiếu tương tác xã hội và thiếu cảm giác hoàn thành được điều gì đó, người trẻ dễ rơi vào trạng thái chán chỉ, lo lắng hoặc thậm chí trầm cảm nhẹ. Những cảm xúc này, dù không được nhận ra ngay, lại kéo dài sang những tuần đầu tiên sau kỳ nghỉ.
Ngoài ra, việc 'nằm thối giường' xuyên suốt kỳ nghỉ còn khiến cơ thể mất nhịp độ sinh học tự nhiên. Giờ ăn, giờ ngủ, giờ hoạt động trở nên vô định, gây rối loạn nhịp circadian. Khi phải quay lại lịch trình thường lệ vào ngày đầu tiên đi làm, cơ thể bước vào một cuộc khủng hoảng điều chỉnh, khiến chứng mệt mỏi càng trở nên khó chịu.
Phục hồi sức khỏe thực sự cần những gì?
Để có một kỳ nghỉ thực sự lành mạnh, cần có sự cân bằng giữa nghỉ ngơi và hoạt động. Các chuyên gia sức khỏe tâm thần khuyến nghị rằng mỗi ngày nên dành ít nhất 30 phút cho hoạt động thể chất nhẹ, như đi bộ, yoga hoặc tập thể dục. Điều này không chỉ giữ cho cơ thể khỏe mạnh mà còn giúp tăng sản xuất endorphin — hormone mang lại cảm giác vui vẻ tự nhiên.
Bên cạnh đó, tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên cũng vô cùng quan trọng. Việc dành thời gian bên ngoài vào buổi sáng không chỉ giúp cân chỉnh nhịp sinh học mà còn cải thiện tâm trạng và chất lượng giấc ngủ.
Phục hồi sức khỏe tinh thần cũng đòi hỏi phải có những hoạt động có ý nghĩa. Đó có thể là gặp gỡ bạn bè, học một kỹ năng mới, đọc sách hoặc chỉ đơn giản là hoàn thành một dự án mà mình yêu thích. Những hoạt động này tạo cảm giác hoàn thành công việc, từ đó nâng cao tâm trạng tổng thể.
Đối với Hương, sau kỳ nghỉ vừa rồi, cô quyết định thay đổi cách tiếp cận. Kỳ nghỉ tiếp theo, thay vì dành toàn bộ thời gian nằm trên giường, cô sẽ dành buổi sáng đi bộ ở công viên gần nhà, buổi chiều làm những công việc tay chân nhẹ nhàng, và chỉ dành thời gian giải trí vào buổi tối. Mục tiêu của cô không phải trốn tránh cuộc sống mà là tìm lại năng lượng để đối mặt với nó một cách khỏe mạnh hơn. Chính sự cân bằng này mới là chìa khóa để một kỳ nghỉ thực sự mang lại phục hồi.